Lezingen: Deuteronomium 7:12 - 11:25; Jesaja 49:14 - 51:3; Johannes 14:1-31
"Dan zal het gebeuren, omdat u deze bepalingen zult horen, in acht nemen en houden, dat de HEERE, uw God, voor u het verbond en de goedertierenheid in acht zal nemen die Hij uw vaderen onder ede beloofd heeft."
(Deuteronomium 7:12)
GELOOF ZONDER GEHOORZAAMHEID BESTAAT NIET!
Wij leven in een tijd waarin vrijheid vaak belangrijker wordt gevonden dan gehoorzaamheid. Niemand wil zich nog laten vertellen hoe hij moet leven. Ook christenen spreken graag over genade, maar veel minder over heiliging. We willen de zegen van God ontvangen, zonder dat Hij zich te veel met ons leven bemoeit.
Maar wat als de Bijbel daar heel anders over spreekt?
Parasha Eikev laat zien dat geloof en gehoorzaamheid niet tegenover elkaar staan, maar onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. God redt uit genade, maar Hij laat Zijn kinderen niet staan waar Hij hen gevonden heeft. Hij roept hen op om te wandelen in Zijn wegen. Niet omdat gehoorzaamheid de weg naar redding is, maar omdat zij de vrucht is van een hart dat Hem heeft leren liefhebben.
De vraag die deze Parasha ons stelt is daarom verrassend eenvoudig:
Heeft mijn geloof ook voeten gekregen?
GOD ZOEKT GEEN TOEHOORDERS MAAR WANDELAARS
De naam Eikev betekent letterlijk "omdat". Dat ene woord vormt de sleutel tot de hele Parasha.
"Omdat u deze bepalingen zult horen, in acht nemen en houden..." (Deut. 7:12)
God zegt niet dat Zijn volk Zijn liefde moet verdienen. Zijn verbond met Abraham, Izak en Jakob stond immers al vast. Maar Hij laat wel zien dat een leven in gehoorzaamheid de weg opent waarlangs Zijn zegen zichtbaar wordt.
Dat principe geldt nog steeds. Wij worden niet behouden dóór onze gehoorzaamheid. Wij worden behouden dóór Gods genade.Maar wie door genade is gered, zal niet hetzelfde blijven leven als daarvoor.
Paulus zegt precies hetzelfde:
"Want uit genade bent u zalig geworden, door het geloof... niet uit werken... Want wij zijn Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus om goede werken te doen." (Efeze 2:8-10)
Genade is geen eindpunt. Genade is een nieuw begin. God zoekt geen mensen die alleen instemmen met de waarheid. Hij zoekt mensen die erin gaan wandelen.
DE GROOTSTE VIJAND VAN ZEGEN IS VERGETELHEID
Opvallend genoeg waarschuwt Mozes Israël niet allereerst voor oorlog, afgoderij of vijanden. Hij waarschuwt voor iets veel gevaarlijkers.
Vergeten.
Wanneer het volk straks huizen zal bewonen die zij niet gebouwd hebben, wijngaarden zal eten die zij niet geplant hebben en overvloed zal kennen, dreigt één groot gevaar: Dat zij vergeten Wie hun dit alles heeft gegeven.
Mozes zegt daarom:
"Pas ervoor op dat u de HEERE, uw God, niet vergeet..." (Deut. 8:11)
En even later:
"Zeg dan niet in uw hart: Mijn eigen kracht en de macht van mijn hand hebben dit vermogen voor mij verworven. Maar u moet de HEERE, uw God, in gedachten houden, want Hij is het Die u kracht geeft om vermogen te verwerven." (Deut. 8:17-18)
Wat een actuele waarschuwing. Wij leven in een cultuur waarin succes wordt toegeschreven aan opleiding, doorzettingsvermogen, talent en hard werken. Natuurlijk gebruikt God die dingen.
Maar Hij blijft de Bron. Elke ademtocht. Elke mogelijkheid. Elke euro. Elke dag. Alles is uiteindelijk genade. De vraag is niet hoeveel wij bezitten.
De vraag is of wij de Gever nog herkennen.
DE MESSIAS KOMT DICHTERBIJ
Het Hebreeuwse woord Eikev betekent niet alleen "omdat". Het is ook verwant aan het woord akev: hiel. Dat lijkt een klein detail. Maar in de Bijbel zijn zulke details zelden toevallig.
Direct na de zondeval spreekt God over de strijd tussen de slang en het Nageslacht van de vrouw:
"Dat zal u de kop vermorzelen, en u zult Het de hiel vermorzelen." (Genesis 3:15)
De oude rabbijnen zagen hierin niet alleen een verwijzing naar de Messias, maar ook naar de laatste fase van de wereldgeschiedenis: de hielen van de Messias. Zij verwachtten een tijd waarin de voetstappen van Gods Koning steeds duidelijker hoorbaar zouden worden. Als wij om ons heen kijken, zien wij een wereld vol verwarring, toenemend antisemitisme, geestelijke strijd en onzekerheid. Juist dan klinkt Eikev als een boodschap van hoop. De hiel van de Messias mag verwond worden. Maar Zijn overwinning staat vast.
Johannes schrijft daarom:
"Hiertoe is de Zoon van God geopenbaard, dat Hij de werken van de duivel verbreken zou." (1 Johannes 3:8)
De geschiedenis glijdt niet uit Gods handen. Zij beweegt zich stap voor stap naar de dag waarop de Koning terugkomt.